Antalya’da özel halk otobüslerine yapılan kilometre bazlı destek ödemelerinde sistem değişiyor. Büyükşehir Belediyesi tarafından toplu taşıma hizmetinin sürdürülebilirliği amacıyla uygulanan mevcut model, Sayıştay raporunda yer alan tespitlerin ardından yeniden gündeme geldi.
5 merkez ilçede hizmet veren AU plakalı özel halk otobüslerine yönelik destek sisteminin mevzuata uygun hale getirilmesi amacıyla hazırlanan yeni düzenleme, Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi’nin Eylül Ayı Olağan Toplantısı’nda görüşüldü. Teklif, ayrıntılı olarak değerlendirilmek üzere Plan ve Bütçe Komisyonu’na sevk edildi.
KİLOMETRE BAŞINA DESTEK 85 TL’YE KADAR ÇIKMIŞTI
Özel halk otobüslerine yönelik kilometre bazlı destek sisteminde son değişiklik Mart 2026’da yapılmıştı. Büyükşehir Belediye Meclisi’nin mart ayı devam toplantısında alınan kararla, daha önce 60-65 TL seviyesinde uygulanan kilometre başına desteğin 80-85 TL aralığına yükseltilmesi kabul edilmişti. Düzenlemeyle araçların çalışma ve performans kriterlerine göre kilometre başına 80 TL veya 85 TL destek alabilmesinin önü açılmıştı. Söz konusu desteğin temel amacı ise akaryakıt, bakım, personel ve diğer işletme giderlerindeki artış karşısında özel halk otobüsü esnafının toplu taşıma hizmetini sürdürebilmesi olarak gösterilmişti.
SİSTEMİN TEMELİ 2025’TE ATILDI
Kilometre bazlı ödeme sistemine ilişkin önceki düzenlemelerden biri de Temmuz 2025’te yapılmıştı. Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 325 sayılı kararıyla aylık 5 bin kilometrenin altında çalışan ve 9 bin yolcunun altında kalan araçlara kilometre başına 60 TL ödeme yapılması kararlaştırılmıştı. Belirlenen 5 bin kilometre ve 9 bin yolcu kriterlerini aşan araçlar için ise ücretsiz ve indirimli yolcular kapsamında kilometre başına 5 TL ilave performans ödemesi uygulanması öngörülmüştü.
SAYIŞTAY RAPORUNDA 501 MİLYON TL’LİK ÖDEME
Kilometre üzerinden yapılan destek ödemesi, Sayıştay denetimine takıldı. Sayıştay’ın Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 2024 yılı Denetim Raporu’nda, ücretsiz ve indirimli taşınan yolcular için kanunda öngörülen gelir desteğinin dışında kilometre başına ödeme yapılmasının mevzuatta karşılığının bulunmadığı yönünde tespit yer aldı. Raporda, Büyükşehir Belediyesi tarafından 2024 yılında özel halk otobüsü işletmelerine bu yöntemle toplam 501 milyon 148 bin 485 TL ödeme yapıldığı belirtildi.
MECLİSTE DESTEK TARTIŞMASI YAŞANDI
Sayıştay raporunun ardından konu Aralık 2025'te Büyükşehir Belediye Meclisi’nde de gündeme geldi. 2026 yılında kilometre başına desteğin devam etmesi CHP grubunun oylarıyla kabul edilirken, AK Parti ve MHP grupları oylamaya katılmadı. AK Parti Grup Sözcüsü Bahattin Bayraktar, Sayıştay raporuna dikkat çekerek mevcut uygulamanın kanunda gerekli düzenlemeler yapılmadan sürdürülmesine karşı olduklarını ifade etti.
Bayraktar, “Daha önce bu duruma destek verdik. Ancak ortada Sayıştay raporu var. Kanunun istediği düzenlemeler yapılmadan karar almak sağlıklı değil. Bu nedenle oy kullanmıyoruz” dedi.
ÖZDEMİR: “BURADAN KAMU ZARARI ÇIKMAZ”
Dönemin Başkanvekili Büşra Özdemir ise toplu taşıma hizmetinin sürdürülebilmesi için desteğin gerekli olduğunu savundu. Özdemir, ulaşım hizmetinde kâr beklentisi bulunamayacağını belirterek, Sayıştay raporundaki tespitlerin farkında olduklarını ancak mevcut sistemin sürdürülebilir bir alternatifi bulunmadığını ifade etti. Özdemir, “Buradan bir kamu zararı çıkmaz. Daha iyi bir yöntem olsa elbette geçeriz. Sayıştay çalışanlarıyla da görüşmeye devam ediyoruz” açıklamasında bulunmuştu.
YENİ MODELİN AYRINTILARI KOMİSYONDA BELİRLENECEK
Gelinen aşamada Antalya Büyükşehir Belediyesi, mevcut kilometre bazlı destek sistemini değiştirmek için resmi adımı attı. Eylül ayı meclis toplantısında Plan ve Bütçe Komisyonu’na gönderilen teklif kapsamında, AU plakalı özel halk otobüslerine yapılacak yeni destek ödemesinin yöntemi, kriterleri ve hukuki dayanağı değerlendirilecek. Komisyondaki çalışmaların ardından yeni sistemin nasıl uygulanacağı netlik kazanacak. Böylece Antalya’da özel halk otobüslerine yönelik kilometre bazlı destek modelinde Sayıştay’ın tespitlerini de dikkate alan yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.
