Antalya'da 8 Eylül'de Aksu ve Kumluca'da çıkan yangınlarla birlikte gözler yeniden orman yangınlarının nedenlerine çevrildi. Aksu'da rüzgarın yön değiştirmesiyle alevler daha önce kontrol altına alınan bölgelere yeniden ilerlerken, bazı mahalleler tahliye edildi. Kumluca'da ise yaklaşık 10 ev ile bazı seralar zarar gördü.
ANTALYA YANGINLARDA TÜRKİYE'NİN EN KRİTİK İLLERİNDEN BİRİ
Türkiye Ormancılar Derneği'nin Orman Genel Müdürlüğü verilerinden derlediği istatistiklere göre, Türkiye'de 2015-2024 döneminde toplam 27 bin 332 orman yangını çıktı ve 257 bin 622 hektar alan yandı. Antalya, yangın sayısında Muğla ve İzmir'in ardından üçüncü sırada bulunuyor. Kentte 10 yıllık dönemde 2 bin 234 orman yangını kaydedildi. Bu da yılda ortalama 223 yangın anlamına geliyor. Ancak asıl dikkat çekici rakam yanan alanda ortaya çıkıyor. Antalya, 2015-2024 döneminde 67 bin 512 hektarla Türkiye'de en fazla orman alanının yandığı bölge oldu. Yıllık ortalama yanan alan ise yaklaşık 6 bin 751 hektar.
PEKİ YANGINLARI KİM ÇIKARIYOR?
Türkiye Ormancılar Derneği'nin aynı verilerine göre son 10 yıldaki orman yangınlarının;
Yüzde 29,5'i ihmal ve dikkatsizlik
Yüzde 5,6'sı kaza
Yüzde 4,5'i kasıt
Yüzde 13'ü doğal nedenler, yani yıldırım
Yüzde 47,4'ünün ise nedeni bilinmiyor.
İhmal ve dikkatsizlik başlığında anız, çöplük, avcılık, sigara, çoban ateşi ve piknik gibi faaliyetler yer alıyor.
Orman Genel Müdürlüğü'nün daha güncel 2025 verileri de benzer bir tablo ortaya koyuyor. OGM'ye göre 2025'te orman yangınlarının yüzde 42'si ihmal ve dikkatsizlikten, yüzde 13'ü kazalardan, yüzde 4'ü kasıttan kaynaklandı. Yıldırımın payı yüzde 9 olurken, yüzde 32'si ise meçhul kaldı. OGM, toplam yangınların yaklaşık yüzde 90'ının insan kaynaklı olduğunu belirtiyor. İnsan kaynaklı faaliyetler yangının çıkmasına zemin hazırlarken, hava koşulları çıkan yangının büyüklüğünü belirleyebiliyor.
YÜKSEK SICAKLIK, DÜŞÜK NEM VE GÜÇLÜ YEL
Orman Genel Müdürlüğü, özellikle yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuvvetli rüzgarın bir araya geldiği günlerde yangın riskinin önemli ölçüde yükseldiğini belirtiyor. OGM'ye göre sıcaklığın 30 derecenin üzerine çıkması, bağıl nemin yüzde 30'un altına düşmesi ve rüzgarın saatte 30 kilometreyi aşması yangın riskini ciddi biçimde artırıyor.
Aksu'daki yangında da bunun çarpıcı bir örneği yaşandı. Antalya Valisi Hulusi Şahin, rüzgarın yön değiştirmesiyle daha önce söndürülen bölgelerde alevlerin yeniden yükseldiğini ve yangının mahallelere doğru ilerlediğini açıkladı. Aksu Belediye Başkanı İsa Yıldırım da rüzgarın her yön değiştirdiğinde yangının yeniden harekete geçtiğini ve ekiplerin kontrolünü zorlaştırdığını söyledi.
ANTALYA NEDEN ÖZELLİKLE RİSKLİ?
Antalya'nın bulunduğu Akdeniz kuşağı, doğal olarak orman yangını açısından yüksek risk taşıyan bölgelerden biri olmasıyla öne çıkıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün uzun dönem verilerinde Antalya'nın temmuz ve ağustos aylarında ortalama sıcaklığı yaklaşık 29 derece, ortalama en yüksek sıcaklığı ise yaklaşık 35 derece seviyesinde. Eylül ayında bile ortalama en yüksek sıcaklık 31,7 derece civarında.
Üstelik yangın sezonu artık yalnızca yaz aylarıyla sınırlı değil. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi'nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay, iklim değişikliği nedeniyle yüksek yangın riskinin eylül ayına kadar uzayabildiğine dikkat çekiyor.
Boğaziçi Üniversitesi'nin iklim ve yangın ilişkisine ilişkin değerlendirmesinde de artan sıcaklık, kuraklık ve sıcak hava dalgalarının yangınların yayılmasını kolaylaştırdığı; ancak iklim koşullarının tek başına yangını başlatmaya yetmediği vurgulanıyor.
EYLÜL GELDİ AMA YANGIN RİSKİ BİTMEDİ
Orman Genel Müdürlüğü'nün 8 Eylül'de yaptığı açıklamaya göre, yalnızca eylül ayının ilk 8 gününde Türkiye genelinde 146 orman yangını ve 260 orman dışı alan yangını çıktı. OGM, yaz mevsiminin sona ermesinin yangın riskini ortadan kaldırmadığına dikkat çekti. Aynı dönemde Antalya, Muğla ve Adana'da çıkan yangınlar da tehlikenin devam ettiğini gösterdi.
Antalya’daki orman yangınlarının ortaya çıkmasında tek bir etken bulunmuyor. İnsan kaynaklı faaliyetler yangınların başlamasında önemli bir rol oynarken, yüksek sıcaklık, düşük nem ve kuraklık yangının yayılmasını kolaylaştırıyor. Kuvvetli ve yön değiştiren rüzgarlar ise alevlerin kısa sürede geniş alanlara ulaşmasına neden olabiliyor. Son günlerde Aksu ve Kumluca’da yaşanan yangınlar da bu koşulların bir araya geldiğinde yangınla mücadeleyi zorlaştırabildiğini gösterdi. Yangınların çıkış nedenleri ise ilgili kurumların incelemeleri sonucunda kesinlik kazanacak.
