Hasidik Yahudiler, son günlerde hem Türkiye'de hem de ABD'de dikkat çeken gelişmelerle gündeme geldi. Ruhi Çenet'in New York çevresinde yaşayan Hasidik toplulukların günlük hayatını anlattığı belgeselin ardından, ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'da Hasidik hahamlar ve ultra-Ortodoks Yahudi liderlerle görüşmesi uluslararası basında yer aldı.
RUHİ ÇENET 48 SAAT TOPLULUĞUN İÇİNDE KALDI
Ruhi Çenet'in ağustos sonunda yayımladığı belgeselde, New York çevresinde yaşayan Hasidik Yahudilerin günlük yaşamı ele alındı. Çenet'in yaklaşık 48 saat boyunca topluluk üyeleriyle birlikte kaldığı belgeselde dini kurallar, aile yapısı, eğitim anlayışı ve teknolojiye yaklaşımları dikkat çekti.
Belgeselin ardından özellikle Hasidik toplulukların modern dünyanın merkezlerinden biri olan New York'ta geleneksel yaşam biçimlerini nasıl korudukları sosyal medyada tartışıldı. Hasidik Yahudiler tek bir topluluktan oluşmuyor. Satmar, Chabad-Lubavitch, Bobov, Vizhnitz ve Skver gibi farklı gruplar bulunuyor. Bu grupların teknoloji, toplum ve siyaset konularındaki yaklaşımları birbirinden farklı olabiliyor.
TRUMP, HASİDİK LİDERLERİ BEYAZ SARAY'DA AĞIRLADI
Ruhi Çenet'in belgeselinin yarattığı ilginin ardından bu kez ABD'de dikkat çeken bir görüşme gerçekleşti. Donald Trump, Roş Aşana öncesinde çeşitli Hasidik toplulukların önde gelen hahamları ve liderleriyle Beyaz Saray'da bir araya geldi. Görüşmeye New York'taki farklı Hasidik grupların temsilcilerinin katıldığı bildirildi. ABD basınında yer alan haberlere göre görüşme, yaklaşık 50 yıl sonra bir ABD başkanının Hasidik liderlerle gerçekleştirdiği dikkat çekici Beyaz Saray buluşmalarından biri olarak değerlendirildi.
GÖRÜŞMEDE HANGİ KONULAR KONUŞULDU?
Görüşmeye ilişkin haberlerde Hasidik toplulukların günlük yaşamını doğrudan ilgilendiren bazı konuların gündeme geldiği belirtildi. Bunlar arasında; konut sorunları, ailelere yönelik vergi düzenlemeleri, cezaevi reformu, toplulukların sosyal ve ekonomik meseleleri gibi başlıkların yer aldığı bildirildi.
SATMAR LİDERLERİNİN BULUŞMASI DA DİKKAT ÇEKTİ
Trump'ın görüşmesinde Satmar topluluğunun farklı kollarının liderlerinin de yer aldığı bildirildi. Satmar, Hasidik Yahudilik içerisindeki en büyük ve en muhafazakâr topluluklardan biri olarak biliniyor. Topluluk içerisinde Siyonizm ve İsrail devleti konusunda farklı ve tartışmalı yaklaşımlar bulunması nedeniyle Satmar liderlerinin Beyaz Saray'daki görüşmeye katılması ayrıca dikkat çekti. Ancak uzmanlar ve topluluk kaynakları, tüm Hasidik Yahudilerin aynı siyasi görüşe sahipmiş gibi değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Hasidik gruplar arasında hem dini hem de siyasi konularda önemli farklılıklar bulunuyor.
NEDEN BİR ANDA BU KADAR KONUŞULMAYA BAŞLADILAR?
Hasidik Yahudilerin son günlerde gündeme gelmesinde iki gelişme öne çıktı. İlki, Ruhi Çenet'in belgeseliyle geniş kitlelerin bu toplulukların kapalı ve geleneksel yaşam biçimlerini yakından görmesi oldu. İkinci gelişme ise Trump'ın farklı Hasidik toplulukların liderlerini Beyaz Saray'da ağırlamasıydı. Böylece Hasidik Yahudiler, kısa süre içerisinde YouTube belgesellerinden sosyal medya tartışmalarına, oradan da ABD siyasetinin gündemine taşındı.
HASİDİK YAHUDİLER KİMDİR?
Hasidik Yahudilik, 18. yüzyılda Doğu Avrupa'da ortaya çıkan ve günümüzde ultra-Ortodoks Yahudiliğin önemli geleneklerinden biri olarak kabul edilen dini bir harekettir. Günümüzde genellikle, ABD, İsrail, İngiltere, Kanada gibi ülkelerde büyük topluluklar halinde yaşıyorlar. Geleneksel kıyafetleri, dini eğitim sistemleri, geniş aile yapıları ve bazı gruplardaki teknoloji sınırlamalarıyla tanınıyorlar. Ancak her Hasidik grubun kuralları ve yaşam tarzı aynı değil.
SOSYAL MEDYADA YENİ TARTIŞMALAR DA BAŞLADI
Ruhi Çenet'in belgeselinin ardından ABD'deki bazı sosyal medya yayıncılarının videoyu değerlendirmesiyle, Hasidik toplulukların sosyal yardımlardan yararlanması ve eğitim sistemleri de tartışma konusu oldu. Ancak sosyal medyada dolaşıma giren bazı rakam ve iddiaların bağlamından koparıldığına yönelik değerlendirmeler de yapıldı. ABD'deki sosyal destek programlarının yalnızca belirli bir dini gruba özel olmadığı, yardım uygunluğunun gelir ve hane koşulları gibi kriterlere göre belirlendiği belirtiliyor.
YOUTUBE'DAN BEYAZ SARAY'A UZANAN GÜNDEM
Ruhi Çenet'in belgeseli, yıllardır kendi geleneksel yaşamlarını sürdüren Hasidik toplulukları Türkiye'deki geniş bir izleyici kitlesinin gündemine taşıdı. Trump'ın kısa süre sonra Hasidik liderlerle Beyaz Saray'da görüşmesi ise konuya uluslararası ve siyasi bir boyut ekledi.
Son günlerde yaşanan gelişmeler, Hasidik Yahudileri yalnızca dini yaşamlarıyla değil, ABD'deki sosyal ve siyasi etkileriyle de yeniden tartışılan topluluklardan biri haline getirdi.
HABER MERKEZİ
